17 mei 2007

Onze radioreportage zal zeer waarschijnlijk te horen zijn tijdens het naderende Elsschotweekend! Vorig weekend kwam ik mijn buurman, Wout, tegen en hij vertelde me dat hij op het Koninklijk Atheneum op de Rooseveltplaats werkt, de school waar Alfons de Ridder op heeft gezeten en van is weggestuurd. Die school is een van de plekken die je bezoekt als je aan de wandeling meedoet. Wout zal daar zaterdag 19 mei zijn en iets over Elsschot zeggen. Toen ik hem vertelde dat wij net een reportage over de schrijver hadden gemaakt, wilde hij die graag horen. Al halverwege het luisteren zei hij dat hij hem graag wilde gebruiken voor zaterdag, om af te spelen in de school. Zonder tegenbericht zijn we dus zaterdag 19 mei toch een beetje in de lucht!

Koninklijk Atheneum
Franklin Rooseveltplaats
(ingang via Osystraat)

11 mei 2007

Recensie Lijmen/Het been

In de loop van het ontstaan van onze reportage over Elsschot werd ik steeds nieuwsgieriger naar zijn boeken. Bovendien voelde ik mij steeds ongemakkelijker over het feit dat ik nog nooit iets van hem gelezen had. Een paar weken geleden ben ik dus eindelijk begonnen aan Lijmen/Het been en heb daar een recensie over geschreven. Inmiddels ben ik vastberaden om de rest van zijn boeken ook te lezen!

In Lijmen maak je kennis met twee mannen; Laarmans en Boormans. Je beleeft het verhaal door de ogen van de aanvankelijk dertig jaar oude Laarmans.
Op een dag ontmoet hij de vijftiger Boormans, en besluit impulsief in te gaan op zijn voorstel om voor hem te komen werken, al weet Laarmans niet wat dat inhoudt. Al snel blijkt dat Boormans directeur is van het zogenaamde Algemeen Wereldtijdschrift voor financiën, handel, nijverheid, kunsten en wetenschappen. Het blad heeft weinig om het lijf, het is vooral zaak het aan bedrijven verkocht te krijgen. Het bewerken van de klant, dat erom draait hem een zo groot mogelijke oplage te laten bestellen, heet lijmen. In de loop van het boek leert Laarmans de kunst van het lijmen en ontdekt er de vervelende kanten van. Het steeds opnieuw moeten incasseren bij de niet betalende mevrouw Lauwereyssen begint hem ontzettend tegen te staan.

In het vervolg, Het been, worden de beide mannen, jaren na het gebeuren, achtervolgd door schuldgevoelens tegenover mevrouw Lauwereyssen en proberen ze hun daden op alle mogelijke manieren recht te zetten.

Ik kan mij nog goed herinneren dat bijna al mijn klasgenoten op de middelbare school, Kaas op hun leeslijst zetten. Nu snap ik helemaal waarom. Elsschot is simpelweg leuk om te lezen. Lijmen/Het been is een heel vermakelijk boek. De humor zit hem niet zozeer in wat er gebeurt, dat is vaak meer tragisch dan grappig, maar in de toon. Die toon is ironisch en nuchter, maar nooit afstandelijk. Ook al is de zakenwereld je volkomen vreemd, als je je mee laat voeren, word je al snel deelgenoot in het lijmen. Je wordt medeplichtig aan de oplichterij en deelt de schuldgevoelens in Het been. In die zin is Lijmen/Het been een beklemmend boek, waarin er steeds minder weg terug is.

Fragment uit Lijmen/Het been

(Boormans tegen Laarmans)
"Morgen ochtend gaan wij er voor het eerst samen op uit. Je krijgt ’n mooie lederen tas onder de arm om de zogenaamde ‘documenten’ in te bergen. Ieder stuk papier, bedrukt, beschreven en desnoods blanco, dat je machtig wordt bij ’t bezoeken van een firma, is een ‘document’. Ik praat met de mensen en onder ’t lijmen neem, krijg of vraag ik catalogussen, prijscouranten, circulaires en dergelijke, en jij stopt alles zwijgend, maar waardig, in je tas. Af en toe mag je zachtjes ‘zeer interessant’ zeggen, maar dat is ook alles. Voor de redactie heb je weinig aan die rommel, want ik bezit een vijftigtal typische studies, die ik steeds maar weer laat verschijnen. Ze werden 30 jaar geleden door mijn voorganger geschreven en dat was een Fransman, zodat je er niet al te veel aan knoeien moet. Maar de mensen voelen zich gevleid als je tuk bent op hun papieren, waar gewoonlijk hun fabriek op staat of hun vader of zo".



09 mei 2007

De kers op de taart

Wij, de grootste fans van Elsschot allertijden, presenteren: Een unieke radioreportage over den Elsschot. Wekenlange arbeid, 3 minuten radio. Voila!

04 mei 2007

Een lekkere frisse pint ... op het Mechelseplein

Sommigen onder jullie zullen bij het lezen van onze blog misschien gedacht hebben, "zijn daar geen cafés?". Het antwoord is simpel: Jawel! En wel meer dan één zelfs. Met een beetje overdrijven kunnen we zelfs zeggen dat het het ideale plein is in Antwerpen om rustig op een terrasje te vertoeven.

We spraken al van het oudste café op het plein: De Boer van Tienen. Daar vind je alles, van marginale toogpraat en schrale zatlappen binnen, tot een mooi terrasje met al heel wat nuchterdere mensen buiten. Waag je het tot in den Boer? Bestel dan zeker een grote pint (33cl) want die kost amper meer als de kleine. Goedkoop terrasje op het Mechelseplein? Den boer is the place to be.

Wil je het allemaal iets sjieker? Dan is de Zeppos iets voor jou. Het café is netter, het terrasje stijlvoller, de bediening beschaafder (maar daarom beter?), ... Onze ervaring met de Zeppos gaat al enkele jaren terug maar onze mening blijft dezelfde: leuk om zitten maar trage bediening, TRAGE bediening en relatief duur.

Dan is er ook nog de Pallieter. Volgeladen met studenten én goede muziek... Wat wil je nog meer? Geen idee, ga het eens uitproberen is onze suggestie.

De Hypo Thalamus is zonder twijfel het meest bizarre café van het hele plein. Vanbuiten oogt het als een mooi café, voor beschaafde mensen. Eenmaal binnen denk je daar helemaal anders over, tenminste, dat was onze ervaring. Zo'n zatte boel hadden we al een hele tijd niet meer te zien gekregen. Onze camera viel blijkbaar in de smaak want zonder een cent te betalen hebben we heel de avond drinken gehad: Allen daarheen!

En tenslotte zijn er nog twee andere cafés waar ik eerlijkgezegd wat minder over kwijt kan, maar daarom zeker niet te verwaarlozen: De Bato Batu en Bar 219.

Foto's volgen zeer binnenkort.

De Anti-Christelijke Steengroeve...

Zoals algemeen geweten werden tijdens de beeldenstorm het interieur, meubilair en decorum van verschillende kerken vernietigd. Ook die van de Sint-Joris kerk op het Mechelsplein. Wat heel wat minder mensen weten is dat deze kerk onder het Franse Bewind volledig ten gronde werd gericht. De kerk werd namelijk in 1797 verkocht als steengroeve en bouwgrond. Zelfs de toren werd afgebroken! De meeste huizen rondom de kerk zijn opgebouwd uit restanten van de oude kerk.

Ook het patrimonium werd niet gespaard, en kwam in privé-handen terecht. Gelukkig werden enkele stukken later terug gevonden en opnieuw geplaatst in de kerk.

In 1846 weet pastoor Jan Van Cauwenbergh de voormalige kerkgrond, met de nieuwe panden erop, grotendeels terug te kopen. Na de afbraak werd een nieuwe kerk opgericht, ontworpen door de Amsterdamse architect Léon Suys. De neogothische stijl werd toenertijd als revolutionair ervaren in Antwerpen! Enkele oude originele stenen werden opnieuw ingewerkt in de muren van de kerk, als symbool voor de kracht en het eeuwige van het geloof. In 1853 werd de kerk officieel ingewijd, en vandaag de dag torent ze nog steeds uit als een rots over het Mechelseplein.

Elsschot?? Who The Fuck?

Er is één item dat overduidelijk het meeste aan bod komt op onze blog: Willem Elsschot. Voor diegenen die nog steeds niet goed weten wie de man was, zijn er een aantal interessante links:

Wikipedia natuurlijk kan u al een eind verder op weg helpen.

Weet je nog niet genoeg? lees dan zeker deze biografie, je komt er enorm veel te weten over de persoon achter Willem Elsschot, Alfons de Ridder. Maar ook over zijn schrijfstijl, en over de controverses die rond Alfons De Ridder bestonden (en bestaan).

En last but not least, een aantal prachtige fragmenten uit zijn werken worden aangehaald. Je zal al direct merken wat Elsschot's schrijfstijl zo uniek maakt: hij schreef kort & bondig, "hij schrapte wat overbodig was".

Kom dat zien!

Op 19 en 20 mei vieren we de verjaardag van Elsschot. Het zal dan 125 jaar geleden zijn dat elsschot geboren werd te Antwerpen. Blikvanger zou een 600 meter lange banner zijn op het Mechelseplein. Op deze banner, die twee weken blijft staan, zal onuitgegeven beeldmateriaal van de schrijver tentoon gesteld worden, alsook de volledige tekst van 'Het Dwaallicht'. Zeker de moeite waard dus om een bezoekje te brengen aan ons plein!

27 april 2007

Interessante weetjes over Elsschot

  • Zijn vrouw overleed één dag nadat hij stierf.
  • Een bolleke zou zijn favoriete pint zijn geweest.
  • Zijn meest geciteerde fragment:

    Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daad
    staan wetten in de weg en praktische bezwaren
    en ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren
    en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.
    Uit: Het huwelijk
  • Geen van zijn kinderen of kleinkinderen heeft ooit met Elsschot over zijn boeken gepraat.
    (Volgens Jan Maniewski, kleinzoon van de schrijver)
  • Zijn totale oeuvre telt maar 750 bladzijden.
  • Veel van zijn boeken werden verfilmd, zoals Kaas, Lijmen/Het Been en Villa des Roses.

Goede vooruitzichten voor liefhebbers van Willem Elsschot.

Het worden vier vette jaren voor Elsschotliefhebbers. Omdat het dit jaar 125 jaar geleden is dat Alfons de Ridder werd geboren, zal de Scheldestad volop aandacht besteden aan 'haar' schrijver en wil Elsschot in de komende vier jaar tot icoon van de stad maken.

Voor onze radioreportage, die volledig over Elsschot zal gaan, spraken we gisteren met Cyriel van Tilborgh, voorzitter van het Willem Elsschot Genootschap (W.E.G.). Hij vertelde ons wat er de komende tijd staat te gebeuren.

Op 7 mei wordt er een grote taart aangesneden op het Mechelseplein. Familie van Elsschot wordt uitgenodigd om de geboortedag van de schrijver te vieren. Ook belangstellenden en passanten zijn welkom op het plein.

Het echte feest zal in het weekend van 19/20 mei plaatsvinden. Tegen die tijd zal het Mechelseplein een gedaanteverwisseling hebben ondergaan. Rondom het plein zal een banner komen, 600 meter lang, 2 meter hoog, met daarop vanalles over Elsschot geprint; informatie over de schrijver, fragmenten uit zijn werk en oude foto's.

In dat weekend kun je het volledige oeuvre van Elsschot, dat maar 750 pagina's telt, in één bundel kopen, voor 25 euro. Verder komen er natuurlijk schrijvers en dichters voorlezen uit zijn werk. Helaas moet onze reportage tegen die tijd allang klaar zijn.

Voor de komende vier jaar is er ondermeer een Elsschotconcert gepland, voor diegenen die nieuwsgierig zijn naar de favoriete muziek van de schrijver. Verwacht alvast Mozart en Bach.

Ook kranten doen mee. De Standaard en de Gazet van Antwerpen zullen regelmatig over Elsschot publiceren. Op het literaire festival Zuiderzinnen zal volop aandacht worden besteed aan hem.

Kortom, over vier jaar is er geen Antwerpenaar meer te vinden die niet weet wie Elsschot was, en die niet trots is op zijn schrijver. Althans, dat is de intentie van de Stad Antwerpen, het Letterenhuis en het W.E.G...

20 april 2007

"Erfgenaam van Elsschot" (Suzanne Raes)

Enkele weken geleden kon u de documentaire "Erfgenaam van Elsschot" van Suzanne Raes op TV bekijken. Via dochter Ida De Ridder wordt getracht om het beeld van de afstandelijke vader en de openhartige schrijver met elkaar te verzoenen. Op die manier probeert Suzanne Raes een personenschets te geven van de beroemdste Antwerpenaar. De documentaire is een zoektocht geworden van een dochter die haar vader wil leren kennen via zijn literaire nalatenschap.

Voor diegenen die deze fantastische documentaire gemist hebben: geen paniek, als u hier klikt dan kunt u hem opnieuw zien. Helemaal gratis nog wel! U moet enkel op de rode knop 'bekijk uitzending', linksonder klikken. Veel kijkgenot!

Het Pak (Bart Moeyaert)

Stadsdichter Bart Moeyaert heeft net zijn tiende gedicht af. In dat gedicht beschrijft hij de persoon Elsschot.

"Er is veel over Alfons de Ridder/Willem Elsschot gezegd, geschreven, gespeculeerd, geroddeld. Heel veel bronnen en brieven heb ik aangeboord, tot ik tot de conclusie kwam dat de man op fotos altijd ten voeten uit was wie hij was, en wat hij was: een man met twee namen, een man uit drie delen. Zo is het gedicht Het pak gegroeid, gebaseerd op het drieledig pak dat hij zo goed als altijd droeg: de broek van de man, het vest van de zakenman, de jas van de schrijver. Waar en wanneer de man in de zakenman of de schrijver overging, is nooit echt helemaal duidelijk geworden, en omdat hij er graag over zweeg, is hij ook uitgegroeid tot zo’n mythische figuur geworden. Waardoor ik weer weet dat zijn werk telt, en niet wie hij - misschien - was."


HET PAK
Een man mat zich een pak aan.
Het stond hem, maar het zat niet
als gegoten. Hij vond de snit,
de stof goed passen bij zijn stok,
zijn pijp. Hij kon zich ’s ochtends
met gemak vermommen als een heer
en zo de lei op gaan. Alsof hij zich
in rozen hulde. Dat was slim.
Van zulke struiken is bekend dat ze
er zijn om naar te kijken, en voorts
alleen maar zout in wonden strooien,
omdat een ander zich graag pijnigt,
niet wil horen dat hij zeg maar
nooit zal ruiken als die man daar.
En schijnbaar niets drong tot hem
door. Zo geurde zijn tabak, zo zat hij
in zichzelf. Zo vielen plooien nu
eenmaal. Hij schreed langs huizen
die hij kende, hij sloop voorbij als hij
geen licht mocht zien, verkocht ons
lucht voor diamanten. Deed hij u zeer,
dan speet het hem. Dan had hij u
per ongeluk gestreeld. Wat overbleef
viel na te lezen. Dat was de zalf,
dat wist hij. Hij bleef zijn pak.
Zichzelf als man, zichzelf als heer.
Twee namen en drie delen

De stad van Elsschot

Op 7 mei 2007 is het 125 jaar geleden dat de Antwerpse schrijver Willem Elsschot (1882-1960) werd geboren. Oorspronkelijk zou de stad Antwerpen in 2007 een volwaardig Elsschot-jaar in de steigers zetten. Maar dat bleek een beetje té ambitieus. De herdenking is daarom gespreid over de komende vier jaar. Het hoogtepunt moet 2010 zijn, wanneer Elsschot vijftig jaar overleden is.

De aftrap voor het programma "De stad van Elsschot" wordt nu op 19 en 20 mei gegeven met het verjaardagsweekend "Op stap met Elsschot". Tijdens dat weekend ligt de klemtoon op de Antwerpse locaties die een belangrijke rol hebben gespeeld in het leven en het werk van de zakenman-schrijver. Literaire wandelingen, interviews, de opening van het Elsschotplein en zelfs stand-up comedy horen bij de festiviteiten.

In het onderdeel "Het raadsel Alfons De Ridder" wordt historisch filmmateriaal opgeduikeld. Martine Cuyt, auteur van "Willem Elsschot. Man van weinig woorden", heeft het over interviews met de laatste getuigen die de man nog persoonlijk gekend hebben. Guusje van Tilborgh brengt haar monologen (op tekst van Erik Vlaminck) over de vrouwen in leven en werk van Elsschot. Elsschots officiële biograaf Vic van de Reijt zal een stand van zaken geven over zijn project.

"De dwalende Elsschot" bundelt dan weer een reeks tochten door de stad. Een van de hoogtepunten daarbij wordt de rondleiding met De Morgen-journalist en auteur van "Dwaalspoor" Eric Rinckhout, die de route van "Het dwaallicht" in hedendaags perspectief zet.

Tom Lanoye en Guido Lauwaert lezen hun favoriete Elsschotfragmenten, terwijl Vitalski het complete dichtwerk ten tonele brengt. Ook Koen Peeters, Saskia De Coster en Stijn Vranken gaan aan de slag met Elsschot, net als de nieuwste generatie stand-up comedians Gunter Lamoot, Alex Agnew en Sammy Deburggraeve. Jan Greshoff, de grote pleitbezorger van Elsschot in Nederland, wordt herdacht met een rijmelarijkabinet.

Alle info over het project van Antwerpen Boekenstad is helaas pas vanaf 19 april te vinden op www.destadvanelsschot.be. Iedereen is van harte uitgenodigd!

23 maart 2007

Bokes en patatjes op het plein

Dit jaar wordt de 5de editie van 'bokes op het plein' georganiseerd. Dit initiatief, georganiseerd door de VZW Sint-Joris gaat door van maandag 27 juni tot zaterdag 2 juli.

Deze editie wordt de programmatie uitgebreid met een reeks avondconcerten: 'Patatjes op het plein'. Op deze manier kunnen zij die zich enkel 's avonds vrij kunnen maken ook genieten van de concerten. Bovendien heeft Antwerpen zoveel Muzikaal talent dat een uitbreiding van de concerten zeker geen kwaad kan.

Labels:

02 maart 2007

Point-and-shoot foto's van ons plein

Als je hierop klikt dan krijg je onze "kladfoto's" van het Mechelseplein te zien.

Labels:

Willem Elsschot: "Het dwaallicht"

Labels:

Mariabeeldjes in Antwerpen


Eerder spraken we al over de verloren "Madonna met Kind", maar we vergaten te zeggen dat er wel nog twee andere beeldjes over zijn op het Mechelseplein.

Op zich niet veel bijzonders aan want Antwerpen zit vol met religeuze beeldjes, kijk maar op deze site.

Labels:

Kaartje Mechelseplein

Waarschijnlijk moet ik het er niet bij zeggen maar ... Het blauwe gedeelte is ons plein! Kan je je toch nog niet helemaal oriënteren? Klik op het kaartje en je wordt doorgestuurt naar Google Maps. Of open dit bestandje met Google Earth.

Labels:

Willem Elsschot: "Bij het doodsbed van een kind"



De aarde is niet uit haar baan gedreven
toen uw hartje stil bleef staan,
de sterren zijn niet uitgegaan
en 't huis is overeind gebleven.


Maar al 't geklaag en dof gesnik,
zelfs onder 't troostend koffiedrinken,
het kon uw stem niet op doen klinken,
noch licht ontsteken in uw blik.


Gij zult wel nimmermeer ontwaken,
want gij bleeft roerloos toen de trap
zo kraakte bij den stille stap
des mans die kwam om toe te maken.


Ziet, lieve mensen, 't is volbracht.
Wat gaan wij doen? Wij konden bidden,
dan blijf ik nog wat in uw midden,
gij krijgt toch wel geen slaap vannacht.


En heeft een uwer een ervaren
en hooggeleerd en vruchtbaar brein:
hij zegge mij of 't waar kan zijn
dat haar de wormen zullen sparen.

Labels:

Op 40 meter van 'den boer'

Aan de kortste kant van het Mechelseplein vind je 'de Boer van Tienen'. Het is een van de oudste cafés van Antwerpen. In de winter ziet deze bruine kroeg er weinig aantrekkelijk uit. Een kale veranda waarachter wat eenlingen aan een pint zitten, nodigt bepaald niet uit. Toch gaan achter deze veranda een aantal interresante verhalen schuil.

Zo vindt Vlaanderen Zingt haar oorsprong in café 'de boer van Tienen'. Naar aanleiding van de Falkland-oorlog werd er volop door iedereen meegezongen met liederen zoals 'Rule Brittania' en 'My bonny is over the ocean'… Wat begon als een spontaan initiatief groeide uit tot een groot evenement.

Verschillende bekende figuren hebben reeds een bezoekje gebracht aan 'den boer'. Willem Elsschot was er stamgast. Niet verwonderlijk dat hij een beeld heeft gekregen op het Mechelseplein, op nog geen 40 meter afstand van de kroeg. Ook nu nog zitten er meestal verschillende kunstenaars te genieten van hun pint.

Labels:

Mag het ietsje meer zijn?


Eric V., slager uit Antwerpen aan het Mechelseplein, zit voor anderhalf jaar in de cel omdat hij vanuit zijn beenhouwerij een drugshandeltje runde.

Klanten konden telefonisch een bestelling plaatsen, waarna Eric V. de nodige cocaïne, speed, (vloeibare) xtc of weed aan huis leverde. Ook de bekende Antwerpse afterclub "Space" haalde bij hem hun drugs. Bovendien hielp zijn minderjarige zoon Gert (nu 19) hem met het verpakken en het verdelen.

De slager beweerde dat hij drugs begon te dealen om het hoofd boven het water te houden. Door de aanslepende heraanleg van de Antwerpse leien was zijn slagerij immers moeilijk bereikbaar en bleven de klanten weg.

De rechtbank toonde (zoals verwacht) weinig mededogen. Eric V. kreeg een celstraf van drie jaar, waarvan de helft effectief. De rechter tilde er zwaar aan dat de slager zijn minderjarige zoon betrok bij zijn drugshandel. Zoon Gert kreeg opschorting van straf.

Tom F., die de slager bevoorraadde, werd tot twee jaar veroordeeld.

Labels:

Enkel voor ziekenwagens

Wist je dat ... een deel van het Mechelseplein vroeger enkel mocht gebruikt worden door ziekenwagens die van of naar het Sint-Elizabethgasthuis reden?

Je kan dit nog merken aan de straatnaam 'Boogkeers' die te zien is op de gevel van het OCMW gebouw. De OCMW-afdeling op het Mechelseplein heeft daar trouwens ook zijn naam aan te danken.

Nu weten we dus waarom: de Boogkeers was vroeger echt een straat, aan de bovenzijde van het plein.

Labels:

09 februari 2007

Het gedicht van Ramsey Nasr

Ramsey Nasr leest zijn stadsgedicht voor.

De volledige tekst kan je hier nalezen. En hier vind je al zijn andere stadsgedichten.

Labels: ,

Verdwenen Madonna met Kind

Nog tot in 1885 kon men op het Mechelseplein, aan de kant van de Maarschalk Gérardstraat, een Madonna op een pomppijler bewonderen.

Dat jaar werd het beeld overgedragen aan het kerkbestuur van Sint-Joris en sloopte het stadsbestuur de pomp. Vandaag is het beeld spoorloos.

Kijk voor meer informatie hier en hier.

Labels:

Vlaams Theater Instituut: Studio Herman Teirlinck

Zoals velen onder jullie wel zullen weten vond je vroeger op het Mechelseplein de zogenaamde "Studio Herman Teirlinck". Deze kunstacademie speelde jarenlang een zeer belangrijke rol in de Vlaamse toneelopleiding.

Later krijgen jullie meer informatie maar hier en hier kan je alvast wat meer lezen.

Wist je trouwens dat in het sjieke herenhuis er vroeger een bank te vinden was? Daarvan zie je de "sporen" nog op de gevel. En daarvoor was het zelfs een hotel!

Labels:

Daklozenopvang op het Mechelseplein

Het Sint-Elisabethgasthuis op het Mechelseplein bestaat reeds sinds 1238. Het was een uitbreiding van het reeds bestaande Onze-Lieve-Vrouwegasthuis dat dichtbij de Onze-Lieve-Vrouwekerk lag.

Voor het een echt ziekenhuis werd, had het ziekenhuis als voornaamste taak de opvang van armen, behoeftigden, landlopers, ...

Ondertussen is het ziekenhuis uitgegroeid tot een van de belangrijkste van Antwerpen. Naast een volwaardig dacentrum vind je er ook een universitair centrum geriatrie en een revalidatiecentrum.

Meer informatie kan je vinden in deze brochure.

Labels: